This side up – Maarten Rots
Qlick Editions, Amsterdam

Dolend door het Ludwig Museum in Keulen liep beeldend kunstenaar Maarten Rots (1982) een medewerker van het museum tegen het lijf die op een ladder met een waterpas tegen de muur bezig was. Naast hem stond een karretje met daarop Pollock’s Black and White no. 15 uit 1951, een schilderij dat uiteindelijk tot de schilder’s kenmerkende action painting techniek heeft geleid. Dit riep bij Rots de vraag op of er op de achterzijde van het schilderij op een of andere manier zou zijn aangegeven wat de bovenkant van het werk is.

Met dit in zijn achterhoofd heeft Rots zijn recente fotowerk opnieuw bekeken en daarover beslissingen genomen: welke kant van het werk is de ‘bovenkant’? Het resultaat is een bijzondere solotentoonstelling waarbinnen abstractie, gevonden in het spel tussen licht en architectuur, een belangrijke rol inneemt.

De foto’s in deze tentoonstelling, gekenmerkt door een mate van abstractie waarin Rots’ voorliefde voor grafische vormen vaak doorsijpelt, zijn afgedrukt op verschillende formaten en treffend naast elkaar gepresenteerd op de wanden van de galerie. 

Rots: “Ik heb een sterke drang om de wereld om me heen te zien en vast te leggen. Ik zoek naar de onwerkelijke schoonheid in de werkelijkheid die alleen behouden kan worden wanneer ik op de ontspanknop van mijn camera druk. Met die druk op de knop geef ik het, als foto vastgelegd, een plek in de wereld om te bestaan.

Mijn fotografisch werk begint eigenlijk altijd met ronddwalen, struinend met mijn camera door de straat zonder een uiteindelijke bestemming in mijn hoofd. Het vinden van interessante en verrassende composities is wat me ertoe drijft om urenlang door de stad te lopen, in de hoop met een foto thuis te komen die het waard is om afgedrukt te worden.”

Veel van Rots’ foto’s hebben een schilderachtige kwaliteit. De reflecterende oppervlaktes die hij vaak gebruikt om zijn composities vast te leggen zijn meestal onder invloed van het weer van een textuur voorzien, hetgeen hij benadrukt door de foto’s vervolgens af te drukken op Hahnemühle Photorag papier. De finesse waarmee hij deze beelden vastlegt verraden de jaren blikverruiming die tot Rots’ unieke visie hebben geleid. Ieder detail lijkt hij onder controle te hebben, hij beheerst het moment tot in de puntjes. Zijn gevoel voor compositie en de nauwkeurigheid waarmee deze situaties door hem wordt vastgelegd doet denken aan de manier waarop een schilder een schilderij opbouwt.

“Ook al is compositie vaak een eerste aanleiding om een situatie vast te willen leggen zijn het kwaliteiten als transparantie, textuur en reflectie die een extra laag toevoegen, die een beeld de surrealistische ondertoon geven die ik beleef wanneer ik een situatie aantref die ik wil fotograferen. “

Hoewel architectuur vaak prominent aanwezig is in zijn beelden zijn zijn foto’s niet bepaald beschrijvende afbeeldingen van gebouwen en andere constructies. Zijn interesse ligt in het ontdekken van de bijzondere taferelen die in deze door mensen gebouwde constructies mogelijk worden.

“Ik speel graag met de vormen en lijnen die ik om me heen vind in architectonische elementen in de stedelijke omgeving; het zijn de bouwstenen van mijn composities. Hun oorspronkelijke betekenis en context zijn ondergeschikt; het zijn de vormen en silhouetten die me aantrekken. Ik wil deze impressies vastleggen en tentoonstellen, mijn enthousiasme voor de schoonheid die ik in deze onbedoelde samenstellingen aantref delen. Vluchtige beelden die enkel ontstaan onder de juiste omstandigheden, wanneer licht en schaduw hun verfijning uitspreiden over het architectonische canvas dat uit specie en stucwerk bestaat. Wanneer het alledaagse haar materiële vorm ontstijgt en zich tot iets wonderbaarlijks verheft, gebeurt er iets wat ik met de toeschouwer wil delen, ik wil hen meenemen in mijn verbazing hierover. Uiteindelijk hoop ik dat anderen dagelijkse situaties ook op een ander niveau kunnen waarderen wanneer ze deze in hun eigen omgeving aantreffen.”

Waar zijn foto’s als stills uit een door Rots’ gecreëerde nieuwe werkelijkheid functioneren toont een van achter geprojecteerde plaat plexiglas een situatie die vergelijkbaar is met zijn fotowerk, waarmee de vergankelijke aard van zijn onderwerp wordt aangeduid en het verstrijken van de tijd zichtbaar wordt als essentieel onderdeel van zijn werk. De stand van de zon tegenover de stugheid van het materiaal dat functioneert als canvas dat het licht ontvangt maakt het ontstaan van deze situaties mogelijk. De kunstenaar benadrukt hiermee zijn obsessieve behoefte deze momenten vast te leggen en te behouden; ze kunnen alleen bestaan wanneer alle elementen op elkaar afgestemd zijn. Unieke momenten die zich niet zullen herhalen. Enkel wanneer de noodzakelijke variabelen in de juiste verhouding tot elkaar staan – en van deze variabelen is Rots er één – bestaat de mogelijkheid tot het ontstaan van deze beelden. De hieraan inherente vergankelijkheid is van overduidelijk belang in zijn proces, alsof het verstillen van de tijd en het daaropvolgende etaleren van deze momenten hem van grip op de onoverkomelijke tijdelijkheid verschaft. 

This Side Up is te zien bij galerie Qlick Editions in Amsterdam, van 22 oktober tot en met 3 december 2016. 

www.qlickeditions.com
www.maartenrots.nl

Klik hier voor een ruimere selectie overzichtsfoto's van de expositie

De foto's die in de tentoonstelling te zien zijn vindt u hier (voor publicatie doeleinden).